Wolne Państwo Bawaria jest podzielone na siedem okręgów: Środkowa Frankonia (Mittelfranken), Dolna Bawaria (Niederbayern), Górna Bawaria (Oberbayern), Górna Frankonia (Oberfranken), Górny Palatynat (Oberpfalz), Dolna Frankonia (Unterfranken) i Szwabia (Schwaben). Okręgi te stanowią – obok miast/gmin i powiatów – trzeci szczebel samorządu terytorialnego. Realizują one samodzielne zadania w zakresie społecznym, kulturalnym, zdrowotnym i gospodarczym.

Pomoc społeczna zajmuje bardzo ważne miejsce w działalności okręgu. W Środkowej Frankonii ponad 35 000 osób, które potrzebują wsparcia i nie mogą go uzyskać z innych źródeł, otrzymuje odpowiednie świadczenia od okręgu.

Okręg odpowiada za integrację osób z niepełnosprawnościami fizycznymi, intelektualnymi i/lub psychicznymi, a także za pomoc pielęgnacyjną w środowisku domowym (np. opieka dzienna), jak również w domach spokojnej starości i zakładach opiekuńczych. Jeżeli koszty opieki nie mogą być pokryte z własnych środków ani przez kasy chorych, okręg może przejąć pozostałe wydatki. Odpowiednie wnioski są wcześniej starannie rozpatrywane przez urząd okręgowy.

Celem tej pomocy jest umożliwienie ludziom prowadzenia samodzielnego życia oraz pełnego uczestnictwa w życiu społecznym.

Także w dziedzinie edukacji Okręg Środkowej Frankonii odgrywa ważną rolę. Prowadzi szkoły i placówki oświatowe skierowane do dzieci, młodzieży i młodych dorosłych. Z ich oferty korzysta ponad 4500 uczniów i ponad 17 000 uczestników kursów. Od wieku przedszkolnego aż po kształcenie zawodowe oferowane są różnorodne formy nauki.

Osoby z niepełnosprawnościami mogą tam również zdobyć wykształcenie ogólne aż do ukończenia szkoły średniej pierwszego stopnia, co sprzyja integracji. Zakres kształcenia obejmuje zarówno zawody z obszaru handlu, jak i rzemieślnicze. Celem jest stworzenie młodym ludziom perspektyw zawodowych, zachowanie tradycyjnych profesji i promowanie zawodów przyszłościowych.

Okręg Środkowej Frankonii przywiązuje również dużą wagę do wspierania młodzieży i sportu. Przykładami działań są Okręgowa Rada Młodzieży Środkowej Frankonii oraz Ośrodek Edukacji Młodzieży Burg Hoheneck. W zakresie sportu warto wymienić Bawarski Związek Sportowy – Okręg Środkowej Frankonii, Środkowofrankoński Związek Strzelecki oraz Związek Sportu Osób Niepełnosprawnych.

Okręg Środkowej Frankonii angażuje się również w ochronę przyrody i środowiska. Jest członkiem związków odnoszących sie do akwenów wodnych Altmühlsee, Brombachsee i Rothsee, których działalność łączy rekreację z ochroną środowiska.

Na przykład wyspa ochrony ptaków na jeziorze Altmühlsee stanowi schronienie dla zagrożonych gatunków i przyczynia się do ich zachowania. Zarządzanie wodami w regionie łączy potrzeby rybołówstwa z ekologią.

O zróżnicowany krajobraz kulturowy Środkowej Frankonii dba m.in. Związek Ochrony Krajobrazu Środkowej Frankonii.
W dziedzinie energii okręg stanowi wzór, wykorzystując odnawialne źródła energii. Od 2010 roku niemal cała energia elektryczna dla instytucji okręgowych pochodzi z ekologicznego prądu. Ponadto Okręgowy Parlament Środkowej Frankonii opracował koncepcję energetyczną i założył w Triesdorfie agencję energetyczną.

Parlament okręgowy (Bezirkstag) jest organem przedstawicielskim mieszkańców Środkowej Frankonii, wybieranym bezpośrednio przez ludność. Wybory jego członków odbywają się co pięć lat, równocześnie z wyborami do Landtagu. Do przygotowania i realizacji zadań parlament tworzy komisje.

Prezydent parlamentu okręgowego, wybierany przez jego członków, przewodniczy obradom parlamentu i jego komisji, chyba że powierzy tę funkcję innemu członkowi.
Na kadencję 2023–2028 stanowisko prezydenta parlamentu okręgowego objął Peter Daniel Forster. Realizuje on uchwały parlamentu i reprezentuje okręg na zewnątrz.